Wielka Brytania główne tło

Dlaczego ten kolor ma znaczenie

Najczęściej kopiowana flaga świata ma pole w kolorze, który jej własny opis heraldyczny określa jako Azure — jaskrawy błękit w języku heraldyki. Sama tkanina jest jednak głębokim granatem. Oba te zdania są prawdziwe, a właśnie w różnicy między nimi tkwi powód, dla którego ten kolor tak łatwo pomylić.

Błękit przybył ze Szkocji

Flaga Wielkiej Brytanii z 1606 roku umieściła biały ukośny krzyż św. Andrzeja — biały krzyż na błękitnym polu — na czerwonym krzyżu św. Jerzego, godle Anglii. Gdy Akt Unii z 1800 roku połączył Wielką Brytanię z Irlandią, dekret Tajnej Rady ustanowił wzór powiewający do dziś: czerwony ukośny krzyż św. Patryka wpleciono między dwa pozostałe. Od tamtej pory nic się w nim nie zmieniło, nawet gdy Wolne Państwo Irlandzkie odłączyło się w 1922 roku — a mimo to żadna ustawa nigdy nie ogłosiła go flagą narodową. Stał się nią wyłącznie za sprawą zwyczaju.

I że flaga Union Flag będzie barwy Azure, z ukośnymi krzyżami św. Andrzeja i św. Patryka, ćwiartowanymi wzdłuż skosu, w barwach Argent i Gules wzajemnie odwróconych…

Proklamacja z 1 stycznia 1801 roku

Azure na papierze, granat na płótnie

Azure w heraldyce oznacza jaskrawy błękit, a w blazonie flagi od dwóch stuleci zapisuje się to właśnie tak. Zatwierdzona flaga nie ma jednak tego koloru. Jej błękit to głęboki granat, ustalony dziś jako Pantone 280C i zatwierdzony przez Garter King of Arms, podległego Earl Marshal, jako #012169. Powód jest morski: odcień pochodzi od historycznej bandery Blue Squadron Royal Navy, a ciemne barwniki wybierano na morzu, bo dłużej wytrzymywały słońce i słoną bryzę. Kolor, który zaczął jako termin heraldyczny, ostatecznie stał się praktycznym materiałem.

Dokładny błękit

Błękit liczony w punktacji to #012169 — HSB(222°, 99%, 41%). O jego wyglądzie decydują tu dwie wartości. Jedna z nich to 41%: pole leży poniżej połowy jasności, więc biały obrys wokół każdego krzyża powinien niemal razić kontrastem. Druga to 222° — nie 240° czystego błękitu — odcień skręca o 18° w stronę cyjanu, i to właśnie ten chłód sprawia, że pole odbiera się jako granat, a nie błękit królewski. Nasycenie wynosi 99%, więc w tym błękicie nie ma szarości; jest tylko ciemność.

Błękit, który podróżował, i róg, który go zdradza

Ponieważ flaga była banderą morską, zanim stała się flagą narodową, jej błękit rozszedł się po świecie wraz z systemem bander: Australia, Nowa Zelandia i szereg dawnych terytoriów wciąż mają pola o tej samej głębi. Jego najbliższym kolorystycznym krewnym nie jest barwa rywalizującej floty, lecz błękit flagi europejskiej — inny kolor Pantone, Reflex Blue, o niemal identycznym odcieniu 220°, lecz znacznie jaśniejszy. To ten sam błękit, tylko o 19 punktów jaśniejszy. Uważne oko dostrzeże jeszcze dwa szczegóły. Walia nie występuje, bo wzór z 1606 roku powstał, gdy Walia była już częścią Królestwa Anglii. Flaga ma też właściwą stronę do góry: przy drzewcu szersza biała przekątna leży nad czerwoną, co w świecie flag streszcza się jako „szeroki biały u góry”. Nazwa kryje ostatnią pułapkę — w 1902 roku Admiralicja orzekła, że obu nazw, Union Flag i Union Jack, można używać oficjalnie.